Kiedy po raz pierwszy otworzyłem aplikację do cyfrowego szkicowania, szukałem po prostu narzędzia. Chciałem czegoś, co odtworzy mi wirtualnie uczucie ołówka na papierze. Szybko okazało się, że SU-Online dał mi coś zupełnie innego – zmusił mnie do zmiany sposobu obserwacji. To nie był tylko program do rysowania. Stał się narzędziem do trenowania uwagi.
Wszystko zaczęło się od frustracji. Rysowałem z pamięci, a moje postaci wyglądały zawsze tak samo, sztywno. Kolega, który zajmuje się ilustracją botaniczna, rzucił kiedyś: „przestań rysować to, co myślisz, że widzisz, a zacznij rysować to, co rzeczywiście widzisz“. Brzmiało banalnie, ale to był klucz. W realnym świecie, gdy coś mi nie wychodziło, mogłem odrzucić kartkę. W SU-Online, z jego nieskończoną liczbą warstw i możliwością cofania każdej linii, nie miałem już tej wymówki. Aplikacja, jaką jest witryna SU-Online, dała mi przestrzeń do tego rodzaju eksperymentalnej, bezkarnej praktyki. Zacząłem traktować każdy szkic nie jako cel sam w sobie, ale jako zapis procesu widzenia.
Warstwy to nie tylko funkcja techniczna
Na początku używałem warstw w SU-Online w oczywisty sposób: tło na jednej, postać na drugiej, szczegóły na trzeciej. Służyły mi do organizacji. Pewnego dnia, rysując stare drzwi stodoły z zdjęcia, utknąłem na teksturze zniszczonego drewna. Zamiast się męczyć, stworzyłem nową, pustą warstwę i zacząłem na niej rysować tylko cienie. Nie drzwi, nie deski, tylko kształty cienia. Potem kolejną warstwę dla najjaśniejszych punktów światła. Nagle przestałem widzieć ‚drzwi‘, a zacząłem widzieć zestawienie plam ciemnych i jasnych. To było olśnienie. Funkcja techniczna stała się ćwiczeniem percepcyjnym.
Szkic bez zobowiązań uwalnia rękę
W realnym świecie każdy zaczęty rysunek niesie ciężar. Papier jest materialny, ołówek się zużywa. W SU-Online ta bariera znika. Mogę zacząć pięć szkiców tej samej dłoni w pięć minut i bez żalu je usunąć. Ta pozorna małoważność procesu jest jego największą siłą. Pozwala mi na robienie rzeczy, które uważałem za głupie albo bezcelowe: narysowanie przedmiotu używając tylko linii poziomych. Albo zakreślenie go jednym, ciągłym, wijącym się wirem. Te ćwiczenia nie poprawiają mojej techniki w klasycznym rozumieniu. Poprawiają moją swobodę i odwagę w stawianiu kreski, co w efekcie sprawia, że mniej się spinam przed czystym ‚papierem‘.
Powtarzalność jako nauczyciel
Mam jeden folder w SU-Online zatytułowany „Filiżanka“. Przez ostatni miesiąc, prawie codziennie, robiłem w nim jeden, pięciominutowy szkic tej samej białej filiżanki. Nie chodziło o to, żeby każdy był arcydziełem. Chodziło o rejestr. Przewijając te obrazki jeden po drugim, widzę nie postęp w rysunku, ale postęp w widzeniu. Dzień pierwszy: narysowałem symbol filiżanki, jaki mam w głowie. Dzień piętnasty: zacząłem zauważać, jak grubość jej krawędzi zmienia się w zależności od kąta. Dzień trzydziesty: skupiłem się na odbiciach światła w porcelanie. Aplikacja stała się moim dziennikiem obserwacji.
Paleta kolorów zmusza do decyzji
Kiedy rysowałem tradycyjnie akwarelą, mój wybór kolorów był często przypadkowy. Brałem to, co było mokre na palecie. SU-Online, z jego dokładną, klikalną paletą kolorów, zmusił mnie do zatrzymania się przed każdym wyborem. Dlaczego wybieram ten odcień szarości, a nie inny? Co chcę przez to powiedzieć o materiale? To mikro-pauza, ten moment wahania nad wyborem heksadecymalnego kodu, jest niezwykle ważny. To moment, w którym przestaję być maszyną do kopiowania i zaczynam być kimś, kto interpretuje.
Co nauczyłem się poza ekranem
Najciekawsze jest to, że ta zmiana przeniosła się poza aplikację. Kiedy teraz czekam na autobus, przyglądam się ludziom nie po to, by ocenić ich wygląd, ale by zobaczyć, jak światło pada na zgięcie ich ramienia, jak cień od plecaka układa się na bluzie. SU-Online nie nauczył mnie tylko rysować. Nauczył mnie skupiać wzrok. A skupiony wzrok to rzadki towar we współczesnym świecie.
Jest kilka funkcji, które stały się dla mnie kluczowe w tej codziennej praktyce. Nie są to zawsze te najgłośniej reklamowane.
- Nielimitowana liczba lekkich warstw pozwala mi rozkładać problemy rysunkowe na czynniki pierwsze.
- Prosty i szybki przycisk do resetowania widoku na całą kartę, gdy czuję, że zagubiłem się w szczegółach.
- Możliwość ustawienia własnego, minimalnego interfejsu, który nie rozprasza mnie zbędnymi opcjami.
- Szybki wybór ostatnio używanych kolorów, co przyspiesza płynną pracę.
- Funkcja automatycznego zapisywania szkicu w chmurze, która uwalnia mnie od obawy o utratę pracy.
- Podstawowe pędzle, które nie starają się być zbyt ‚inteligentne‘ i pozostawiają kontrolę w moich rękach.
Dziś patrzę na SU-Online nie jak na studio pełne magicznych narzędzi, ale jak na pusty, dobrze oświetlony pokój z dużym stołem. To ja przynoszę tam przedmioty do obserwacji. To ja podejmuję decyzje. Aplikacja po prostu daje mi przestrzeń, w której te decyzje mogę zapisać i zobaczyć. I czasem, tylko czasem, cofnąć.